Ana Hofman: „Novi život partizanskih pesama“

Biblioteka XX vek nedavno je objavila studiju “Novi život partizanskih pesama” slovenačke kulturološkinje Ane Hofman. Knjiga analizira delovanje samoorganizovanih muzičkih kolektiva na prostoru bivše Jugoslavije, kao i potencijale reaktualizacije iskustva i nasleđa antifašizma u neoliberalizmu.

Novi zivot partizanskih pesama2

Činjenicu da se partizanske, revolucionarne i radničke pesme ponovo čuju na ulicama, ne samo u slovenačkom kontekstu već i na celom postjugoslovenskom kulturnom prostoru, autorka tumači kao svedočanstvo o važnosti dizanja glasa, izražavanja otpora i bučnog zalaganja za društvene promene. S druge strane, “Novi život partizanskih pesama” razmatra u kojoj meri kritičko okretanje ka muzičkoj prošlosti može da bude izvor emancipacije, te koji su izazovi i dometi takvog pristupa.

“Partizanske pesme su dugo bile utišane kao ideologizovani zvuk čiju su društvenu angažovanost usmeravale partijske elite. Nakon raspada Jugoslavije, antifašističko nasleđe postalo je simboličko breme na leđima ‘novih građana’, i kao takvo izopšteno je iz referentnog okvira zvaničnih politika sećanja u postjugoslovenskim nacionalnim državama. Revizionistički procesi u bivšim jugoslovenskim republikama izjednačili su pojmove antifašizma, socijalizma, komunizma i totalitarizma, a partizanske pesme su kao ‘zvučna propaganda totalitarnog režima’ morale biti udaljene od naših ušnih membrana. Sada one, presvučene u novo ruho, dobijaju nove živote”, piše autorka u Predgovoru.

Novi zivot partizanskih pesama3

Ana Hofman navodi argumente u prilog tezi da pevanje partizanskih pesama u današnjim društvima ima političko i socijalno značenje: “Kao što je to potvrdio incident na obeležavanju sedamdeset i treće godišnjice Bitke na Kozari 2015. godine, kada je policija prekinula pesmu ‘Oj Kozaro’, i legitimisala i privela ljude koji su je pevali, zvuk partizanskih pesama još uvek je simbol otpora nacionalizmu i fašizmu, on poziva na solidarnost u postjugoslovenskim društvima i ohrabruje na borbu za transformaciju društvenih odnosa”. Ipak, ona primećuje i da, za razliku od Grčke, Turske ili Španije, Austrije, Francuske i Nemačke, gde je antifašistički repertoar neizbežna muzička podloga različitih protesta, pevanje partizanskih pesama u postsocijalističkim društvima ne može biti tek stvar levičarskog aktivizma. “Ako nije integrisana u nacionalne narative, ova muzika mora ostati deo prošlosti sa kojom smo raskrstili”, smatra Ana Hofman.

Novi zivot partizanskih pesama1

Ana Hofman (1976) je naučna saradnica na Institutu za kulturalne studije i studije sećanja Naučno-istraživačkog centra Slovenačke akademije nauka i umetnosti u Ljubljani i docentkinja na Fakultetu za humanistiku Univerziteta u Novoj Gorici. Područja njenog interesovanja obuhvataju muzičke prakse u socijalizmu i postsocijalizmu, muziku i politike roda, muziku i kulturno sećanje te etnomuzikološke naučne prakse u neoliberalizmu (sve sa fokusom na Jugoslaviju). Objavila je knjigu “Staging Socialist Femininity: Gender politics and folklore performance in Serbia” (Brill Publishing 2011), koja se bavi politikama roda i muzičkim praksama u periodu kasnog socijalizma u jugoistočnoj Srbiji. Bila je gostujuća istraživačica na Univerzitetu u Čikagu, na Institutu za socijalnu antropologiju “Maks Plank” u Haleu, na Univerzitetu u Gracu i na Federalnom univerzitetu u Rio de Žaneiru. “Novi život partizanskih pesama” je prerađeno izdanje knjige “Muzika, politika, afekt: novi život partizanskih pesama u Sloveniji” (2015), objavljene na slovenačkom jeziku.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s