Dve nove knjige o životu Roma u Srbiji

U poslednje vreme pojavilo se nekoliko novih naslova koji iz različitih uglova obrađuju život Roma, sa empatijom i kritičnošću u isto vreme. Predstavljamo vam studije „Romi u Srbiji“ Božidara Jakšića, i “Romski hip hop u Srbiji: Muzika i konstrukcija manjinskog indentiteta” Ane Banić Grubišić.

 

“S Romima i ne samo Romima sam kao dečak delio i logorašku i izbegličku sudbinu. Taj davni biografski podatak obeležio je moja istraživanja uslova života Roma u Srbiji”, kaže naučni savetnik Instituta za filozofiju i društvenu teoriju iz Beograda Božidar Jakšić, autor knjige “Romi u Srbiji: Između nakovnja siromaštva i čekića diskriminacije” (MostArt, 2015). Kao osnovu svog istraživačkog pristupa navodi stav da nema slobodnog društva bez slobode pojedinca, a da se ljudska i manjinska prava, kao i građanske slobode pripadnika nacionalnih manjina mogu temeljno analizirati istraživanjem uslova života egzistencijalno najugroženijih – Roma. Kako ističe, prema Romima gaji empatiju i poštovanje, ali je u knjigu uključio i kritičke stavove prema nekim postupcima romskih aktivista i vođa, s nadom da i tako može da se doprinese procesima emancipacije – ne samo Roma od siromaštva, nego i srpskog društva od ksenofobije i arogancije prema svemu što je drugačije.
knjige o romima1

Knjigu “Romski hip hop u Srbiji: muzika i konstrukcija manjinskog indentiteta” Ane Banić Grubišić, naučne saradnice sa Instituta za etnologiju i antropologiju Filološkog fakulteta u Beogradu, objavio je 2013. Srpski genealoški centar. Predmet ovog rada je fenomen romskog hip hopa u Srbiji, iniciran i popularisan kroz projekte nevladinih organizacija, u ovom slučaju organizacije R-Point. Autorka brani stav da se kreiranjem programa “odozgo”, postojeća muzička produkcija mladih Roma svodi na pojedine, dominantnoj kulturi privlačne elemente, tradicionalno prepoznate kao “romske” (pre svega brzi, veseli ritmovi). Budući da, prema autorkinim rečima, ovako nastale romske hip hop grupe nastupaju samo na manifestacijama upriličenim u humanitarne svrhe ili u sklopu slavljenja tolerancije, upitna je funkcija romskog hip hopa kao inkluzivne strategije koja bi trebalo da doprinosi smanjivanju diskriminacije i stereotipizacije. “Potlačeni je progovorio, ali iz mesta i na način koji su mu unapred određeni”, piše Ana Banić Grubišić, dodajući kako je život izvan radionica i koncerata za ove mlade Rome ostao isti, težak u svakom smislu. Tek kada Romi od objekta popularne kulture postanu njeni autori, smatra ona, zaista će biti reči o koraku ka integraciji. Knjiga je dostupna za besplatno preuzimanje na stranici: http://www.anthroserbia.org/Content/PDF/Articles/banic_grubisic_romski_hip_hop.pdf

knjige o romima3

Podsećamo i da je 2011. objavljen prvi Srpsko-romski rečnik sa gramatikom i pravopisom (Prometej, Novi Sad), koji predstavlja značajan korak ka uključivanju romskog jezika u nastavne planove i programe. Autor je novinar, televizijski i radijski urednik Bajram Haliti, a rečnik sa oko 70.000 reči je dostupan za besplatno preuzimanje na stranici: http://www.prometej.rs/upload/document/srpsko_romski_recnik.pdf

Još jedna vredna knjiga u istom tematskom krugu jeste Istorija romske književnosti Rajka Đurića (KOV, 2008, drugo, prošireno izdanje 2010). U ovoj knjizi predstavljeno je više od sto pisaca i njihovih dela, nastalih i objavljenih u raznim zemljama Evrope. Knjiga je prevedena na nemački, rumunski i mađarski.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s