Romski bukvar – dizajn i aktivizam

Zajedničkom inicijativom novosadskih organizacija A3. Format studio i Kulturanova nastao je „Ilustrovani romski bukvar“. Ukupno  trideset devet slova ilustrovalo je četrdeset troje autora iz Srbije, Slovenije, Hrvatske, Makedonije, Bosne i Hercegovine, Austrije, Nemačke i SAD.

 Romski bukvar3

Romski jezik je jedan od brojnih svetskih jezika koji još nisu standardizovani, a čak ni romski alfabet doskoro nije bio zabeležen u pisanom obliku. Ideja da umetnici širom Balkana ilustruju svako pojedinačno slovo romskog alfabeta i tako kreiraju svojevrsni dizajnersko-aktivistički bukvar potekla je od A3. Format studija i Kulturanova asocijacije, a podržalo ju je Ministarstvo za ljudska i manjinska prava. Izdanje je objavila hongkonška izdavaška kuća Victionary u okviru edicije „Gold and silver“.

 „’Ilustrovani romski bukvar’ predstavlja naš skromni doprinos velikom poduhvatu inkluzije romskog naroda na teritoriji Republike Srbije. Ovaj bukvar je namenjen romskoj i neromskoj populaciji, kao glavnim akterima u procesu kulturne komunikacije i integracije romskog naroda u sve vidove društvenog života“, piše u pogovoru, koji je pored srpske verzije štampan i na romskom i egleskom jeziku. U njemu je objašnjeno i da u romskom jeziku postoji sedamnaest ravnopravnih dijalekata, od kojih su u Srbiji najčešći arlijski, tamarski i gurbetski. Slova Жј и Шј su po prvi put uključena u romski bukvar, budući da pripadaju banatskom poddijalektu gurbetskog dijalekta.

Romski bukvar1 

Ogromnu pomoć u realizaciji ovog izdanja pružila su romska odeljenja osnovnih škola „Dositej Obradović“ i „Jozef Atila“ iz Novog Sada, kao i škola „Josif Marinković“ iz Novog Bečeja. Rečenice u bukvaru proizvod su slobodnih asocijacija učenika na svako od trideset devet slova proširenog romskog alfabeta. Nakon završene ankete s učenicima, raspisan je tromesečni javni konkurs za umetničke radove, na kojem su odabrani sledeći autori: Milica Pantelić i Željko Lončar, Nenаd Trifunović i Nebojša Cvetković, Ivan Petruševski, Jurij Lozić, Filip Pomykalo i Marijana Zarić, Iva Spasojević i Nina Zeljković, Primož Zorko. Kreativni direktor izdanja je Filip Bojović, a urednici su Marko Rakić, Sanja Stanković i Filip Bojović.

 Bukvar je besplatan, i distribuira se romskim vladinim i nevladinim organizacijama, zainteresovanim školama i drugim organizacijama i pojedincima. Predstavljen je na prezentacijama i izložbama u zemlji i inostranstvu, između ostalog i na štandu Agore na EXIT-u.

Ilustracije svih slova objavljene su u magazinu Liceulice broj 5, u aprilu 2011.godine.

http://issuu.com/a.formati/docs/a3.format-roma-alphabet-book-vol.05

http://a3format.org/category/a3

http://www.kulturanova.org/

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s